‘Ik ben een echte bouwer’

INTERVIEW
Gerrit Mastenbroek, nieuwe vennoot van Custom Management

Het ondernemerschap zit Gerrit Mastenbroek in de genen. Ook de grote corporates waarvoor hij werkte, beschouwde hij als zijn eigen bedrijf. Als vennoot van Custom Management zet hij West-Friese nuchterheid én charme in om bedrijven in problemen te ‘renoveren’ en weer een toekomst te geven. ‘Een succesvolle verbouwing geeft grote voldoening.’

‘Ik ben een echte bouwer’

Gerrit Mastenbroek mag het doen van een interim-opdracht graag vergelijken met het renoveren van een huis. Hij ziet een duidelijke parallel tussen het opknappen van huizen en de turnaround van bedrijven. ‘Voor je gaat renoveren maak je, als een architect, een plan, samen met de bewoners, zodat ze weer met plezier in hun huis kunnen wonen, of je maakt de woning verkoopbaar, waarbij je letterlijk en figuurlijk meerwaarde creëert voor de bestaande en de nieuwe eigenaren. Vervolgens verricht je achterstallig onderhoud, begin je aan de her- en verbouw en lever je het pand geheel gerenoveerd en strak in de verf op aan de opdrachtgever. Zo is het ook met bedrijven die in problemen verkeren.’

West-Fries ondernemersbloed

Het doorvoeren van turnarounds is een rode draad in de loopbaan van Mastenbroek. Een andere constante is ondernemerschap. Dat laatste zit hem in de genen, als derde generatie (aan moederszijde) en vierde generatie (aan vaderszijde) van West-Friese ondernemersfamilies in de steenkolenhandel, de transportsector en de groente-export. Toen zijn vader plotseling overleed, stond er geen opvolger klaar. Mastenbroek, destijds managementtrainee bij transportbedrijf Nedlloyd (onder meer het huidige DHL en Maersk) stond ineens voor de keuze om het familiebedrijf over te nemen en te gaan leiden. Uiteindelijk bleek dat echter niet haalbaar: het aandelenbezit was gespreid en de betrokken familieleden zaten niet op één lijn. ‘Denk als directeur van een familiebedrijf al in een vroegtijdig stadium na over je opvolging’, heeft Mastenbroek geleerd van deze ervaring. ‘Leg zaken goed vast in een familiestatuut.’

Als een feniks uit de as

Toen het eigen familiebedrijf geen optie bleek, doorliep Mastenbroek een succesvolle carrière bij Nedlloyd Groep, afvalverwerker BFI Holding (het huidige Suez) en PostNL. Aan het laatste bedrijf was hij twintig jaar lang verbonden: eerst als algemeen directeur van PTT Post Transport en de afgelopen zestien jaar als algemeen directeur Pakketten & Logistiek. Sinds 2011 was hij daarnaast lid van het executive committee. Ondanks zijn loopbaan bij grote bedrijven, kon Mastenbroek zich toch altijd als een ondernemer opstellen in de corporate omgeving. ‘Ik bouwde binnen die bedrijven gewoon elke keer mijn eigen onderneming, zo zag ik dat. Ik heb gelukkig ook altijd bazen gehad die me daarvoor alle vrijheid gaven.’ Al moest hij die interne ondernemingen soms wel eerst als een feniks uit de as laten herrijzen door te reorganiseren. Zo smeedde hij bij BFI een aantal geacquireerde bedrijven tot een eenheid en voerde hij een turnaround door bij het verlieslijdende transportbedrijf van PTT Post, om zich vervolgens bij PostNL over het pakketbedrijf te ontfermen. Tijdens zijn carrière deed hij in totaal negentien overnames.

Geen geloof in matrixorganisatie

transport logistiek interim management Custom ManagementAan het begin van het millennium was het pakketbedrijf van PostNL een ‘lelijk eendje’, schetst Mastenbroek. De kwaliteit van de dienstverlening was slecht, de resultaten waren dat eveneens. Het bedrijf leed miljoenen euro’s verlies en omzetvolumes en marktaandeel zakten steeds verder terug. ‘Maak er wat van’, was de opdracht die Mastenbroek destijds meekreeg. En dat deed hij, gebruikmakend van de opkomst van e-commerce. Zestien jaar op rij realiseerde hij groei van omzet en winst en stootte hij het pakketbedrijf op in de vaart der volkeren, als tegenwicht voor de postdivisie die juist alleen maar verder krimpt. Daarbij werden onder zijn leiding ruim twintig nieuwe pakket sorteer -en distributiecentra gebouwd, een investering van een paar honderd miljoen euro. Daarnaast zette hij een logistieke divisie op. In 2017 begon het echter te kriebelen: PostNL stapte over op een centraal geleide matrixorganisatie met één hoofdkantoor. Mastenbroek geloof niet zo in matrixorganisaties: ‘Niemand draagt meer de volledige eindverantwoordelijkheid over de business en ondernemerschap komt in matrixorganisaties minder goed uit de verf.’ Mastenbroek koos ervoor om het roer om te gooien en vertrok. Wat hij achterliet: een pakketbedrijf met meer dan 1 miljard euro omzet en meer dan 100 miljoen euro winst, dat zich inmiddels heeft ontwikkeld tot de nieuwe corebusiness van PostNL.

Waarom koos je niet voor een andere corporate, maar voor het interim-vak?

‘Ik zie het leven als een reis. Het is leuk om een tijdje op dezelfde plaats te zijn, maar op een gegeven moment begint het te kriebelen en ga je op zoek naar nieuwe ervaringen. Er zijn mensen die tijdens de vakantie elk jaar naar dezelfde camping gaan, ik hou meer van trekken. Na PostNL had ik geen zin in opnieuw een vaste positie, dat werd me te eentonig. Als interim-bestuurder kun je in verschillende bedrijven acteren. Dat afwisselende trekt me. In plaats van lunchen in een corporate bedrijfskantine met een uitgebreid aanbod, ga ik nu weer gewoon met mijn broodtrommeltje naar het werk. Ik vind het leuk om weer dicht bij de operatie te staan. Bij opdrachtgevers wordt vaak geworsteld met problemen die ik tijdens mijn loopbaan al een aantal keer heb moeten oplossen. Ik kan die kennis en ervaring overdragen aan de mensen in het bedrijf en met name aan de jonge generatie, om zo het bedrijf weer succesvol te maken. Een voorbeeld is het maken van een value story, om klanten over te halen om met het bedrijf in zee te gaan. Uiteindelijk wil je jezelf als interim-bestuurder immers ook weer overbodig maken.’

Wat doe je het eerst als je bij een bedrijf binnenkomt?

‘Inmiddels ben ik aan mijn eerste opdracht voor Custom Management bezig bij een bedrijf in zwaar weer. Je begint met goed kijken en observeren. Ik loop als een architect of aannemer door het bedrijf en ik neem alles op, net als bij een renovatieproject: daar lekt het dak, die muur neemt al het licht weg… Daarnaast gebruik ik de eerste weken om goed naar de mensen in het bedrijf te luisteren. Ik houd interviews met alle medewerkers: van de werkvloer tot en met het senior management, de directie en de commissarissen. Wat is hun visie op de stand van zaken, waar zitten de verborgen gebreken?’

Als interim-manager kom je als buitenstaander binnen. Hoe krijg je mensen zover dat ze een eerlijk verhaal aan je vertellen?

‘Door open vragen te stellen en door aan te geven dat alles wat ze zeggen veilig bij je is en binnenskamers blijft. Zo win je het vertrouwen van mensen. Vaak krijg je tegenstrijdige geluiden te horen: wat is dan de waarheid? Als je die eenmaal hebt achterhaald, kun je een goede probleemanalyse maken en een oplossing kiezen. Je maakt als het ware een plan voor de verbouwing, met bijvoorbeeld een logischer indeling van de vertrekken, een nieuwe uitbouw, een mooi aangelegde tuin… Met die blauwdruk kun je aan de slag.’

Vaak moet je bij een reorganisatie ook impopulaire maatregelen nemen en weerstand overwinnen. Hoe ga je daarmee om?

‘Soms stuit je op weerstand, ja. Die kun je overwinnen door goed uit te leggen waarom die maatregelen noodzakelijk zijn. Gelukkig kan ik daarvoor terugvallen op de charme die West-Friezen óók bezitten, naast hun spreekwoordelijke nuchterheid. Bovendien heb ik in mijn corporate jaren goed geleerd hoe je diplomatie moet bedrijven en het politieke spel kunt spelen. Ook tíjdens de verbouwing is het heel belangrijk om mensen te inspireren en enthousiasmeren door ze regelmatig een schouderklopje te geven, de bouwtekening te laten zien en vooral de artist impression van hoe het worden kan. Dan krijg je ze mee om er samen iets moois van te maken. Net als bij een huis, waarbij de verbouwingskosten zich uiteindelijk dubbel en dwars terugbetalen. Daar geniet ik van, ik ben een echte bouwer.’

De vennoten van Custom Management ondersteunen elkaar tijdens opdrachten als schaduwmanager. Hoe ervaar je dat?

‘Als bijzonder en een belangrijke meerwaarde. Alle vennoten van Custom Management beschikken over specialistische kennis en ervaring en die wordt onderling gedeeld. Ik weet veel van transport en logistiek, maar ik heb minder ervaring met onderhandelen met de banken. Bij grote bedrijven wordt dat namelijk gedaan door de financiële kolom, dat hoef je als manager niet zelf te doen. Mijn schaduwmanager bij Custom Management heeft me op dat gebied geadviseerd: hoe herwin je het vertrouwen van de bank? Op mijn beurt breng ik een andere vennoot op diens verzoek weer de fijne kneepjes van het logistieke metier bij. Het schaduwmanagement was voor mij een van de redenen om voor Custom Management te kiezen. Een andere reden was de lange staat van dienst, de goede naam en de klassieke maatschapsvorm. Je werkt als gelijkwaardige partners mét en vóór elkaar aan hetzelfde doel. Dat spreekt me aan.’

Wat doe je in je vrije tijd?

‘Ik heb eigenlijk geen echte hobby’s. Door de week heb ik er geen tijd voor, dan ga ik helemaal op in mijn werk. In het weekend doen mijn vrouw en ik het rustig aan: we drinken op ons gemak koffie, werken een beetje in de tuin, of gaan ergens lunchen, de stad in of op bezoek bij onze zoon, dochters en onze kleindochter. In de periode tussen opdrachten reis ik graag binnen Europa en trek dan rond. Zo’n trektocht bereid ik dan altijd goed voor. Daarnaast help ik mijn zoon en dochter met de bouw van hun nieuwe huis. Verder heb ik de afgelopen jaren een paar studentenflats gekocht en opgeknapt en onlangs verkocht. In mijn privéleven doe ik dus eigenlijk hetzelfde als tijdens interim-opdrachten, ja: renoveren en bouwen. Dat geeft me grote voldoening.’