'Als buitenstaander kun je simpele waarheden benoemen'

INTERVIEW
Harald de Graaf, nieuwe vennoot van Custom Management

De meeste voldoening ontleent Harald de Graaf aan het basale ambacht van de interim-manager: het aansturen van de operatie en het werken met mensen. Als vennoot van Custom Management kan hij zijn hart ophalen. Binnenkort start hij alweer in zijn tweede opdracht. Zijn stijl: eerlijk, mensgericht en transparant, maar zo nodig ook ferm en direct.

'Als buitenstaander kun je simpele waarheden benoemen'

Kenmerkend is ook zijn open oog voor de kennis en denkkracht op de werkvloer. ‘De oplossing voor de problemen is vaak al aanwezig in het bedrijf, je moet die alleen boven water weten te halen.’

Begin twintig is Harald de Graaf pas als hij zijn eerste leidinggevende functie bekleedt. Net klaar met zijn opleiding, stuurt hij als servicemanager een team onderhoudsmonteurs aan, allemaal dertigers en veertigers. ‘Ik leerde daar veel van, bijvoorbeeld het vinden van een goede balans in mijn leiderschapsstijl. Je kunt mensen niet altijd vriendelijk tegemoet komen, je moet ook wel eens direct en duidelijk zijn.’ Ook in de rest van zijn loopbaan gaf hij steeds leiding aan mensen die ouder waren dan hijzelf. Nu hij is overgestapt naar het interim-vak en via Custom Management wordt ingezet in tijdelijke opdrachten, geeft hij voor het eerst leiding aan jongere mensen dan hijzelf. ‘Een kantelpunt in mijn carrière’, lacht hij.

Geestelijke bagage

Die carrière doorliep hij bij een aantal industriële bedrijven in de business-to-business sector. Zo werkte hij bijna twintig jaar voor Kone, de Finse leverancier van onder meer liften en roltrappen. De Graaf was destijds werkzaam bij het Nederlandse Starlift, toen dat werd overgenomen door Kone. Hij was nauw betrokken bij de integratie van het familiebedrijf in de multinational. ‘Ik zat dicht bij het vuur. Een heel leerzame ervaring.’ Leergierig is De Graaf altijd al geweest. Dus combineerde hij zijn werk bij Kone de eerste jaren met een avondopleiding HTS. ‘Vier avonden per week, vier jaar lang. Dat zegt wel iets over mijn doorzettingsvermogen, ja.’ En hij is blijven leren, met opleidingen op het gebied van leiderschap en strategisch management aan internationale businessschools, waaronder IMD in Lausanne en een commissarissenopleiding aan Nyenrode. Het voorzag hem van de geestelijke bagage om internationaal door te groeien bij Kone. Zo introduceerde hij een nieuw product op de Europese markt vanuit Milaan en werd hij wereldwijd verantwoordelijk voor productmarketing vanuit het hoofdkantoor in Brussel. Na een aantal jaren in een corporate omgeving te hebben geacteerd, begon hij de operatie te missen. Hij werd ingezet als landendirecteur van Kone in Ierland, waar hij verantwoordelijk was voor de integratie van een overgenomen familiebedrijf. ‘Dat geeft mij toch de meeste voldoening: de operatie aansturen en werken met een team mensen’, blikt hij terug.

Wespennest

Op een gegeven moment wilde De Graaf terug naar Nederland. Het aanbod van een baan bij hijswerktuigfabrikant Cargotec - eveneens een Finse multinational – kwam precies op het goede moment. Vanuit standplaats Nederland deed hij in bijna tien jaar tijd drie verschillende klussen. De laatste was de lastigste: leiding geven aan een wereldwijd actieve divisie met een jaaromzet van 400 miljoen euro. ‘Het was een wespennest’, aldus De Graaf. ‘Niemand wilde die klus doen, ze waarschuwden me ervoor. Maar dan wil ik het juíst.’ De Graaf was wel altijd onderweg, naar Amerika, Australië en Azië. ‘Ik leefde uit de koffer, was maar twee tot drie dagen per maand thuis. Dat begon me op te breken.’ En dus zei hij Cargotec vaarwel, met het plan om zijn vaste baan bij het internationale grootbedrijf te verruilen voor het bestaan van interim-manager.

Wat trekt je aan in het interim-vak?

‘Ik hou van uitdaging en afwisseling. Dat laatste klinkt misschien gek voor iemand met zulke lange dienstverbanden, maar bij grote bedrijven kun je steeds andere klussen doen. Datzelfde geldt voor interim-managers, waarbij je ook nog eens nauw operationeel betrokken bent en intensief met mensen samenwerkt. Dat trekt me aan. De integratie van Starlift binnen Kone, het aansturen van een net overgenomen Ierse distributeur en mijn laatste rol bij Cargotec waren eigenlijk ook al interim-klussen, alleen dan binnen de setting van een groot bedrijf.’

Hoe kwam je uiteindelijk terecht bij Custom Management?

‘Na Cargotec kwam ik via via in contact met Custom Management. In het eerste gesprek kwam naar voren dat ik te weinig ervaring had bij Nederlandse middelgrote bedrijven. Ik had natuurlijk alleen maar bij multinationals gewerkt. Toen heb ik zelfstandig een turnaround doorgevoerd bij een kleiner Nederlands bedrijf. Vervolgens heb ik me opnieuw gemeld bij Custom Management. Ik beschikte nu immers wel over de vereiste ervaring.’

Je bent inmiddels vennoot van Custom Management. Wat zie jij als de meerwaarde daarvan ten opzichte van een zelfstandig bestaan als interim-manager?

‘Ik vind het belangrijk dat je kunt sparren met de andere vennoten, en tijdens opdrachten met een schaduwmanager. Vaak heb je vooral bevestiging nodig dat je op de goede weg zit. De eerste weken dompel je je helemaal onder in een bedrijf, je doet van ’s morgens vroeg tot ’s avonds laat indrukken op. Na een aantal weken trek je je conclusies en dan is het fijn om die tegen iemand aan te kunnen houden. Want je twijfelt soms toch: ben ik de enige die dit zo ziet? Bij mijn eerste korte opdracht voor Custom Management heb ik mijn probleemanalyse en voorgestelde aanpak dan ook gepresenteerd aan de schaduwmanager en gelukkig deelde hij mijn visie. Want soms denk je: als het zo simpel is, waarom heeft niemand anders in het bedrijf dit dan gezien? Maar in die frisse blik schuilt juist je kracht als interim-manager: het benoemen van simpele waarheden, waartoe het zittende management soms zelf niet meer in staat is. Het sparren met een schaduwmanager is daarbij een waardevolle ondersteuning: ‘If it looks like a duck, it swims like a duck, it sounds like a duck… it probably is a duck.’

Wat is jouw persoonlijke stijl als interim-bestuurder?

‘Ik ben eerlijk, mensgericht en transparant, maar ook ferm en direct als dat nodig is. Als het niet goed gaat in een bedrijf, ontkent het management dat vaak. Ze houden de kaarten voor de borst als het gaat om de cijfers en houden vol dat er niets aan de hand is. Maar de mensen op de werkvloer hebben heus wel door dat er problemen zijn. Net zoals ze over veel meer kennis beschikken dan het management vaak denkt. Dus ik ben altijd open en eerlijk over de situatie en probeer samen met de mensen naar een oplossing te zoeken. Die oplossing ís vaak al aanwezig in het bedrijf, je moet hem alleen boven water weten te halen. Vaak hebben mensen al lang bedacht wat er anders zou moeten, maar durven ze dat niet te zeggen. Logisch, zij moeten nog dóór met die club. Door goed te communiceren en mensen vertrouwen te geven en veiligheid te bieden kun je angst en weerstand doorbreken en mensen erbij betrekken. Als interim-manager heb je het voordeel van je positie als buitenstaander: jij kunt wél die dingen zeggen, die de medewerkers voor zich hebben gehouden.’

Welke andere passies heb je?

‘Ik heb een brede interesse en veel hobby’s. Al spring ik snel van de ene naar de andere hobby. Zo heb ik gitaarles gehad, maar als ik het dan eenmaal kan, is het geen uitdaging meer en is voor mij de lol eraf. Ik heb ook vliegles genomen, maar na tien uur solo te hebben gevlogen, dacht ik: En wat nu, elk weekend koffiedrinken op Texel? Dus daar ben ik ook mee gestopt. Computerspelletjes zijn ook niet aan mij besteed: als ik het door heb, vind ik het al snel saai. Wat ik wel lang kan volhouden is golfen. Mijn handicap? Die is 9. Bij golf werk je aan jezelf, je moet je concentratie langere tijd zien vast te houden. Dat vind ik een mooie uitdaging, die me tegelijkertijd ontspant. Na ’s morgens gegolfd te hebben, pakken mijn vrouw en ik vaak ’s middags onze sloep Cabbuccio om een stuk te gaan varen. Dat is voor mij de perfecte dag.’